Phương pháp: Goalmi tính xác suất và viết nhận định thế nào

Mỗi bài nhận định trên Goalmi có một phần xác suất thắng, hòa, thua và vài tỉ số dễ xảy ra nhất. Trang này giải thích các con số đó đến từ đâu, chúng đúng tới mức nào, và chỗ nào bạn không nên tin chúng.

Dữ liệu

Goalmi dùng hai nguồn. Lịch thi đấu, kết quả, đội hình, chấn thương và diễn biến trận lấy từ một dịch vụ dữ liệu bóng đá có trả phí, cập nhật nhiều lần mỗi ngày. Kết quả các mùa trước của năm giải lớn châu Âu lấy thêm từ bộ dữ liệu công khai football-data.co.uk, để mô hình có đủ lịch sử.

Tôi không dùng tỉ lệ cược của nhà cái ở bất kỳ bước nào. Không trong mô hình, không trong bài viết.

Mô hình

Mô hình thuộc loại Poisson, một cách làm quen thuộc trong phân tích bóng đá từ nhiều thập kỷ nay. Ý tưởng như sau.

Mỗi đội có một hệ số tấn công và một hệ số phòng ngự. Đội ghi nhiều bàn hơn mức trung bình có hệ số tấn công trên 1. Đội thủng lưới ít hơn trung bình có hệ số phòng ngự dưới 1.

Số bàn kỳ vọng của đội chủ nhà trong một trận bằng mức bàn trung bình của các đội chủ nhà, nhân với hệ số tấn công của đội đó, nhân với hệ số phòng ngự của đối thủ. Đội khách tính tương tự với mức trung bình của đội khách.

Từ hai số bàn kỳ vọng, mô hình tính xác suất của từng tỉ số, từ 0-0 tới 8-8. Cộng các tỉ số chủ nhà thắng lại, ta có xác suất chủ nhà thắng. Tương tự cho hòa và khách thắng.

Hai điều chỉnh

Thứ nhất là trọng số thời gian. Một trận đấu cách đây 240 ngày chỉ nặng bằng một nửa trận tuần trước. Cách đây gần hai năm thì còn rất nhẹ. Đội bóng thay đổi theo thời gian, nên trận gần đây nói nhiều hơn.

Thứ hai là co rút về trung bình. Với đội mới lên hạng hay đội có ít trận trong dữ liệu, vài kết quả bất thường có thể làm hệ số lệch hẳn. Mô hình cộng thêm khoảng bốn "trận ảo" ở mức trung bình cho mọi đội, để kéo hệ số về gần 1 khi dữ liệu còn mỏng.

Với các trận ở sân trung lập, như chung kết cúp, mô hình bỏ phần lợi thế sân nhà.

Lựa chọn của tôi

Mô hình chọn kết quả có xác suất cao nhất. Riêng hòa, nó chỉ chọn khi hai bên thắng chênh nhau dưới 6 điểm phần trăm và xác suất hòa trên 27%. Lý do được giải thích trong bài vì sao trận hòa khó đoán.

Trong phần nhận định, tôi thường đi theo lựa chọn của mô hình. Khi tôi thấy có lý do để nghĩ khác, ví dụ đội hình ra sân thiếu nhiều trụ cột mà mô hình không biết, tôi viết rõ lý do đó trong bài. Nhưng bản dự đoán được chấm điểm luôn là bản được lưu trước giờ bóng lăn.

Mô hình đúng tới đâu

Tôi chạy lại mô hình trên toàn bộ mùa 2025/26 của các giải Goalmi theo dõi, mỗi trận chỉ dùng dữ liệu có trước ngày đá. Trận nào một trong hai đội có ít hơn 8 trận trong dữ liệu thì bỏ qua. Kết quả trên 1.681 trận:

• Chọn đúng thắng, hòa hay thua: 51,2%.
• Luôn chọn chủ nhà thắng, để so: 44%.
• Đoán trúng tỉ số chính xác: 12,3%.
• Điểm Brier, càng thấp càng tốt: 0,596.

Đó là kết quả chạy lại, không phải dự đoán đăng công khai. Tỉ lệ thật của các bài đã đăng được ghi riêng và cập nhật mỗi ngày ở trang Minh bạch.

Nói thẳng: khoảng một nửa số trận mô hình vẫn đoán sai. Bóng đá có nhiều ngẫu nhiên. Một cú sút trúng cột dọc, một thẻ đỏ phút thứ 10 đủ thay đổi tất cả. Không ai, kể cả những mô hình phức tạp hơn nhiều, đoán đúng được bảy tám phần mười số trận một cách bền vững.

Những điều mô hình không thấy

Mô hình chỉ biết tỉ số. Nó không biết ai chấn thương, ai bị treo giò, ai vừa đá 120 phút giữa tuần. Phần đó tôi bổ sung bằng chữ trong mục lực lượng, dựa trên danh sách chấn thương và đội hình xuất phát gần nhất.

Nó không biết động lực. Một đội đã chắc suất trụ hạng ở vòng cuối, một đội cần thắng để vô địch: với mô hình, cả hai giống hệt nhau.

Nó không phân biệt thắng 1-0 nhờ phản lưới với thắng 1-0 sau 25 cú sút. Goalmi chưa dùng chỉ số bàn thắng kỳ vọng xG, vì nguồn dữ liệu không có xG cho mọi giải.

Nó không tính lợi thế sân nhà riêng cho từng đội. Mọi đội chủ nhà được cộng như nhau.

V.League và Cúp C1

Với V.League 1 và Hạng Nhất, dữ liệu trong kho ngắn hơn và thiếu đội hình nhiều trận. Với Cúp C1, các đội ít khi gặp nhau, mô hình phải so sánh sức mạnh giữa các giải khác nhau qua số ít trận chạm trán. Ở cả hai trường hợp, bài nhận định ghi rõ độ tin cậy thấp hơn.

Góp ý

Nếu bạn thấy một con số sai, hoặc có ý tưởng làm mô hình tốt hơn, hãy viết cho tôi ở hello@goalmi.net. Mọi thay đổi về phương pháp sẽ được ghi ngày và lý do ở cuối trang này, và không áp dụng ngược cho những dự đoán đã đăng.

Lịch sử thay đổi

• 21/10/2026: phiên bản đầu tiên. Nửa đời trọng số 240 ngày, co rút 4 trận ảo.